Może nie najdłuższy, ale za to zdecydowanie najmasywniejszy wąż na świecie. Typowe samice osiągają 4–5 metrów i 40–70 kg, a naprawdę duże sztuki dobijać mają do 6 metrów i ponad 90 kg. Poznaj rekordy sięgające 100–150 kg, tajemniczy wpis w Księdze Rekordów Guinnessa oraz świeżą sensację, czyli anakonda „Ana Julia” z 2024 roku. Oprócz tego porównanie z pytonem siatkowym i kulisy ich gigantycznych rozmiarów.
Spis treści
Anakonda zielona, czyli królowa wagi ciężkiej wśród węży
Anakonda zielona (Eunectes murinus) to niekwestionowany symbol potęgi amazońskiej dżungli. Choć w świecie herpetologii (nauki o płazach i gadach) toczy się wieczny spór o to, który wąż jest „największy”, anakonda bezapelacyjnie wygrywa w kategorii masy i objętości. To właśnie ten gatunek, a nie pytony, osiąga najbardziej imponujące rozmiary pod względem ciężaru, przypominając bardziej żywy taran niż smukłego drapieżnika.
Wielkość węży mierzy się zazwyczaj na dwa sposoby: sprawdzając ich długość całkowitą oraz masę ciała. Anakonda zielona jest mistrzynią wagi ciężkiej – jej ciało jest niezwykle masywne, umięśnione i przystosowane do życia w wodzie, która pomaga dźwigać ten ogromny ciężar. Nawet jeśli inne węże bywają dłuższe, żaden nie dorównuje jej obwodem.
Jakie wymiary ma największa zmierzona anakonda?
W internecie i popkulturze krążą legendy o wężach mierzących 15 czy 20 metrów, jednak nauka jest w tej kwestii bezlitosna i opiera się na twardych dowodach. Rzeczywistość, choć mniej spektakularna niż filmy z Hollywood, wciąż robi ogromne wrażenie. Większość doniesień o kilkunastometrowych potworach to efekt złudzenia optycznego, strachu obserwatora lub celowego naciągania faktów (np. mierzenia skóry węża, która po zdjęciu może rozciągnąć się nawet o 30-50%).
Istnieją realne granice wzrostu tych zwierząt. Samice są znacznie większe od samców (dymorfizm płciowy), ale nawet one rzadko przekraczają magiczną barierę 6 metrów.
- Typowa dorosła samica: Długość od 4 do 5 metrów, waga od 40 do 70 kg.
- Bardzo duża samica (okaz): Długość około 6 metrów, waga powyżej 90 kg.
- Maksymalna zweryfikowana waga: Okazy hodowlane i dzikie rzadko przekraczają 100–150 kg, choć historyczne rekordy wskazują na wyższe wartości.
- Obwód ciała: U największych osobników może wynosić nawet 100 cm, co odpowiada obwodowi klatki piersiowej dorosłego mężczyzny.
Najcięższy osobnik w historii – rekord Guinnessa
Najbardziej znanym i oficjalnie uznawanym rekordem, który trafił do Księgi Rekordów Guinnessa, jest osobnik o imponujących parametrach. Wąż ten miał ważyć aż 227 kg przy długości 8,43 metra. Jego obwód w najszerszym miejscu wynosił rzekomo 1,11 metra.
Należy jednak zachować pewien sceptycyzm. Pomiary te pochodzą z 1960 roku (osobnik zastrzelony w Brazylii) i w dzisiejszych czasach są trudne do ponownej weryfikacji. Współcześni herpetolodzy rzadko spotykają na wolności osobniki zbliżające się do takich rozmiarów, co może wynikać z presji człowieka na środowisko naturalne – węże nie mają czasu ani spokoju, by dożyć wieku pozwalającego osiągnąć tak gigantyczne proporcje.
Odkrycie z 2024 roku – Anakonda „Ana Julia” (Eunectes akayima)
W lutym 2024 roku świat obiegła sensacyjna wiadomość o odkryciu nowego gatunku anakondy, nazwanego Północną Anakondą Zieloną (Eunectes akayima). Odkrycia dokonał zespół pod przewodnictwem prof. Freeka Vonka podczas ekspedycji z udziałem Willa Smitha.
Jej wymiary były imponujące i bardzo dobrze udokumentowane wideo: wąż mierzył około 6,3 metra długości i ważył szacunkowo 200 kg. Niestety, krótko po odkryciu wąż został znaleziony martwy. Populacja północna różni się od południowej aż o 5,5% DNA (dla porównania, różnica między człowiekiem a szympansem to tylko ok. 1-2%).
Anakonda czy pyton siatkowy – spór o tytuł największego węża
Wiele osób myli te dwa gatunki lub używa ich nazw zamiennie, szukając „największego węża”. Aby precyzyjnie odpowiedzieć na to pytanie, musimy rozróżnić dwie kategorie: długość i masę. To trochę tak, jakby porównywać autobus (anakonda) do bardzo długiego pociągu (pyton).
Pyton siatkowy (Malayopython reticulatus), żyjący w Azji Południowo-Wschodniej, jest oficjalnie najdłuższym wężem świata. Rekordowe osobniki (np. słynna „Medusa” z USA) osiągały w niewoli blisko 7,67 metra, a historyczne doniesienia mówią nawet o 10 metrach. Jest on jednak znacznie smuklejszy od anakondy.
Porównanie gigantów w skrócie:
- Anakonda Zielona: Krótsza (zazwyczaj do 6 m), ale znacznie cięższa. Budowa ciała jest krępa, walcowata, przystosowana do duszenia ofiar w wodzie. To „najcięższy” wąż świata.
- Pyton Siatkowy: Dłuższy (często 7 m+), ale lżejszy przy tej samej długości. Budowa ciała jest bardziej smukła. To „najdłuższy” wąż świata.
Gdzie żyją największe anakondy i co pozwala im osiągać takie rozmiary?
Gigantyczne rozmiary anakond nie są dziełem przypadku, ale ewolucyjnym przystosowaniem do środowiska. Węże te zamieszkują dorzecza Amazonki i Orinoko w Ameryce Południowej (Brazylia, Wenezuela, Kolumbia). Kluczowym czynnikiem jest tutaj woda.
Na lądzie poruszanie się z masą 100 czy 200 kg byłoby dla węża niezwykle energochłonne i powolne. Woda zapewnia wyporność, która niweluje ciężar ciała, pozwalając anakondzie na bycie szybkim i zwinnym drapieżnikiem, mimo jej ogromnej tuszy. To właśnie środowisko wodne pozwala im rosnąć do rozmiarów nieosiągalnych dla węży typowo lądowych.
Drugim czynnikiem jest wspomniany dymorfizm płciowy. Samice muszą być duże, aby pomieścić i wykarmić potomstwo. Anakondy są żyworodne (a dokładniej jajożyworodne) – samica nie składa jaj, lecz rodzi w pełni uformowane młode, których w jednym miocie może być od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu. Im większa matka, tym więcej zdrowych młodych może wydać na świat, co ewolucja premiuje gigantyzmem u płci żeńskiej.