Padalec często mylony jest ze żmiją, ale w rzeczywistości to spokojna, beznoga jaszczurka, która nie posiada jadu ani kłów jadowych. Gdy spotkasz go w ogrodzie, nie ma powodu do paniki — zamiast ataku wybiera ucieczkę. Dowiedz się, jak go rozpoznać, jak reaguje na kontakt z człowiekiem i czy jego ugryzienie w ogóle jest groźne.
Spis treści
Czy padalec jest jadowity?
Padalec nie jest jadowity. To beznoga jaszczurka, a nie wąż, dlatego nie posiada aparatu jadowego i nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani zwierząt domowych. Jedynym naturalnie występującym w Polsce jadowitym wężem jest żmija zygzakowata, z którą padalec bywa mylony ze względu na kształt ciała.
- Padalec nie ma kłów jadowych ani gruczołów produkujących jad.
- W sytuacji stresu odrzuca ogon i usiłuje uciec, zamiast atakować.
- Brak jadu nie oznacza „węża łagodnego”, tylko po prostu inny rząd cech biologicznych właściwych jaszczurkom.
Jeśli więc na ścieżce, działce czy w ogrodzie pojawi się padalec, najlepszą reakcją jest zachowanie dystansu i pozwolenie mu spokojnie się oddalić. To pożyteczny mieszkaniec ekosystemu i objęty ochroną gatunkową.
Padalec to nie wąż
Na pierwszy rzut oka wszystkie trzy gady mogą wyglądać podobnie, ale różnią je proste, dające się szybko zauważyć cechy.
- Powieki i mruganie: padalec ma ruchome powieki, węże nie mrugają.
- Otwory uszne: u padalca widoczne są otwory uszne, węże ich nie mają.
- Kształt głowy i szyi: padalec ma głowę słabo oddzieloną od tułowia; żmija ma wyraźnie zaznaczoną, trójkątną głowę.
- Wzór na grzbiecie: żmija ma ciemny, ciągły zygzak; padalec jest zwykle jednolicie ubarwiony lub z delikatną pręgą.
- Tarczki brzuszne: u węży dolne łuski układają się w szerokie „panele”, u padalca łuski brzucha są podobne do grzbietowych.
- Zachowanie ogona: padalec potrafi odrzucić ogon; u żmii i zaskrońca tego nie obserwuje się.
Padalec ma połyskliwą skórę, jednolitą sylwetkę bez wyraźnego przewężenia za głową i porusza się inaczej niż węże, często sztywniej. Zaskroniec natomiast bywa mylony z padalcem, ale wyróżniają go charakterystyczne jasne plamy za głową i typowy dla węży „spłaszczony” brzuch z szerokimi tarczkami.
Zachowanie padalca wobec człowieka i psa
W kontaktach z człowiekiem padalec zachowuje się skrajnie defensywnie. Najpierw zastyga w bezruchu, a gdy ma możliwość ucieczki, powoli oddala się w gęstsze rośliny. Jeśli jest silnie zestresowany, wykorzystuje autotomię, czyli odrzucenie fragmentu ogona jako manewr odwracający uwagę potencjalnego napastnika.
Podczas spaceru z psem najrozsądniej trzymać pupila na krótkiej smyczy w miejscach, gdzie pełza drobna fauna. Dla klarowności postępowania, warto zapamiętać kilka zasad:
- Nie podnosić i nie przestawiać padalca rękami; najlepiej odejść o kilka kroków.
- Zawołać psa i skrócić smycz, aby nie dochodziło do kontaktu pyskiem.
- Omiń miejsce szerokim łukiem, dając zwierzęciu przestrzeń do ucieczki.
Taki sposób działania jest bezpieczny i dla dzikiego gada, i dla zwierzęcia domowego; padalec sam z siebie nie dąży do konfrontacji. Dodatkowo przyroda zyskuje sprzymierzeńca w ograniczaniu ślimaków i innych bezkręgowców.
Czy padalec może ugryźć?
Przy bezpośrednim chwytaniu ręką może dojść do odruchowego „skubnięcia” albo zadrapania zębami, co zdarza się rzadko i nie ma związku z jadem. Takie drobne uszkodzenia skóry mają charakter powierzchowny i ustępują po podstawowej pielęgnacji rany.
Jeśli dojdzie do ukłucia zębami lub zadrapania, należy umyć skórę wodą z mydłem, zdezynfekować oraz założyć jałowy opatrunek. W przypadku głębszego zranienia, braku aktualnego szczepienia przeciw tężcowi, objawów zakażenia lub gdy rana dotyczy dziecka, wskazana jest konsultacja medyczna.