Akita Japońska to nie jest zwykły czworonóg. To żywa legenda z górzystego Honsiu. Ten silny pies o trójkątnych oczach i zakręconym ogonie bywa trudnym orzechem do zgryzienia. Jest cichy, czysty i niezwykle wierny, ale pod warunkiem, że zdobędziesz jego szacunek. Zapomnij o ślepym posłuszeństwie. Akita ma własne zdanie i silny instynkt łowiecki. Musisz uważać na specyficzne schorzenia genetyczne i przygotować się na masę sierści.
Spis treści
Co to za rasa Akita Inu?
Akita Inu (Akita Japońska) to nie tylko pies, to żywy pomnik przyrody i symbol narodowy Japonii. Należy do grupy szpiców i psów w typie pierwotnym (grupa V FCI), co oznacza, że jego genotyp i zachowania są bardzo zbliżone do wilczych przodków. W swojej ojczyźnie rasa ta otoczona jest niemal religijną czcią – figurki Akity ofiarowuje się jako talizman przynoszący zdrowie noworodkom lub szybkiego powrotu do zdrowia chorym.
Decydując się na Akitę, musisz mieć świadomość, że nie kupujesz „pluszaka”, mimo że jego wygląd może to sugerować. To dumny, niezależny i silny psychicznie pies, często nazywany „samurajem” ze względu na swoją powściągliwość i bezgraniczną, choć specyficznie okazywaną lojalność. To rasa dla koneserów, którzy szukają partnera, a nie poddanego.
Historia rasy i legenda Hachiko
Korzenie rasy sięgają XVII wieku i górzystego regionu Akita na wyspie Honsiu. Pierwotnie przodkowie dzisiejszych Akit, zwani „Matagi Inu”, służyli do polowań na grubą zwierzynę – w tym na czarne niedźwiedzie, dziki i jelenie. Były to psy o niebywałej odwadze i wytrzymałości, które potrafiły osaczyć ofiarę wielokrotnie większą od siebie i przytrzymać ją do przybycia myśliwego. W późniejszych latach, niestety, wykorzystywano je również do walk psów, co wpłynęło na ich bojowe nastawienie do innych czworonogów.
Najsłynniejszą historią, która zbudowała globalną legendę rasy, jest los psa Hachikō. W latach 20. XX wieku pies ten codziennie odprowadzał swojego pana, profesora Hidesaburō Ueno, na stację kolejową Shibuya w Tokio i czekał na jego powrót. Gdy profesor zmarł nagle w pracy, Hachikō przez kolejne 10 lat, aż do swojej śmierci, przychodził codziennie na stację o stałej porze, wypatrując właściciela. Stał się on symbolem wierności absolutnej, a jego pomnik jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów w Tokio.
Wygląd Akity Japońskiej
Akita Japońska to duży, mocno zbudowany pies o sylwetce wpisanej w prostokąt. Jego wygląd jest uosobieniem harmonii i siły, ale bez ociężałości. Cechą charakterystyczną jest głowa przypominająca lisią – z szerokim czołem, wyraźnym stopem i małymi, trójkątnymi oczami o nieco skośnym, „orientalnym” wyrazie. Uszy są stosunkowo małe, grube, trójkątne i wyraźnie nachylone do przodu, co nadaje psu czujny wyraz. Ogon jest zawsze wysoko osadzony, gruby i mocno zakręcony nad grzbietem (pojedynczo lub podwójnie).
Kluczowym elementem wyglądu rasowej Akity Japońskiej jest urajiro. To specyficzne, białawe umaszczenie, które musi występować u psów rudych, sezamowych i pręgowanych. Urajiro obejmuje boki kufy, policzki, spód żuchwy, szyję, pierś, tułów, ogon oraz wewnętrzną stronę kończyn. Bez tego elementu pies nie spełnia wymogów wzorca FCI.
Wielkość i waga
U tej rasy występuje wyraźny dymorfizm płciowy – samce są widocznie potężniejsze od samic.
- Wysokość w kłębie: Psy osiągają około 67 cm, natomiast suki około 61 cm (z tolerancją +/- 3 cm).
- Waga: Dorosłe osobniki ważą zazwyczaj od 30 do 45 kg, choć potężne samce mogą zbliżać się do 50 kg.
Rodzaj sierści i umaszczenie
Sierść Akity jest typowa dla psów pierwotnych – składa się z dwóch warstw: twardego, prostego włosa okrywowego, który chroni przed deszczem i wiatrem, oraz gęstego, miękkiego podszerstka, który zapewnia izolację termiczną.
Dopuszczalne przez FCI umaszczenia to:
- Czerwonopłowe (najpopularniejsze, rude),
- Sezamowe (ruda sierść z czarnymi końcówkami włosów),
- Pręgowane (srebrne, czerwone lub czarne pręgi),
- Białe (jednolite, bez urajiro, gdyż cały pies jest biały).
Akita Inu a Akita Amerykańska
To jeden z najczęstszych błędów popełnianych przez laików – mylenie Akity Inu (Japońskiej) z Akitą Amerykańską. Choć mają wspólnych przodków, od 2000 roku FCI uznaje je za dwie odrębne rasy. Rozdział nastąpił po II wojnie światowej, gdy amerykańscy żołnierze zaczęli wywozić z Japonii psy w typie Dewa (krzyżówki z owczarkami i mastifami), które dały początek linii amerykańskiej.
Akita Amerykańska jest znacznie masywniejsza, ma grubszą kość i głowę przypominającą niedźwiedzia. Co najważniejsze – u Akity Amerykańskiej pożądana jest czarna maska na pysku.
Akita Japońska jest lżejsza, bardziej elegancka, o „lisim” wyrazie pyska. U niej czarna maska jest wadą dyskwalifikującą. Jeśli widzisz psa z czarnym pyskiem – to na pewno nie jest rasowa Akita Japońska.
Charakter i usposobienie
Charakter Akity często określa się mianem „kociego”. To pies, który bardzo dba o czystość (często myje się jak kot), jest cichy w domu i niezwykle niezależny. Nie jest to typ psa, który będzie zabiegał o Twoją uwagę, skakał z radości na każdego gościa czy aportował piłeczkę przez godzinę. Akita ma własne zdanie i wykonuje polecenia tylko wtedy, gdy widzi w nich sens lub ma głęboki szacunek do przewodnika.
Jest to pies o silnym instynkcie myśliwskim i terytorialnym. Na spacerach rzadko szczeka – Akita to „cichy zabójca”, który w sytuacji zagrożenia lub polowania działa błyskawicznie i bez ostrzeżenia głosowego. To sprawia, że jest trudna do „odczytania” dla niedoświadczonych właścicieli.
Lojalność wobec właściciela a nieufność do obcych
Akita jest psem jednego pana (lub jednej rodziny). Tworzy z opiekunem niezwykle głęboką, niemal mistyczną więź, ale na jej zbudowanie trzeba zapracować. Wobec domowników jest czuła (na swoich zasadach) i opiekuńcza.
Zupełnie inaczej traktuje obcych. Naturalną cechą rasy jest rezerwa i nieufność. Akita nie da się pogłaskać przechodniowi na ulicy, a gości w domu będzie bacznie obserwować. Jest doskonałym stróżem – jeśli Akita szczeka, to znaczy, że dzieje się coś naprawdę niepokojącego.
Relacje z innymi psami i zwierzętami
Tutaj pojawia się największe wyzwanie. Akity są psami dominującymi i często agresywnymi wobec przedstawicieli tej samej płci. Spacer dwóch samców Akity rzadko kończy się przyjaźnią. Wymagają stałej kontroli i nie nadają się do biegania luzem w psich parkach.
Ze względu na silny instynkt łowiecki, Akita może stanowić śmiertelne zagrożenie dla kotów, królików czy kur, jeśli nie została z nimi wychowana od szczeniaka. Nawet „zakocona” Akita może pogonić i skrzywdzić obcego kota na dworze.
Wychowanie i szkolenie
Szkolenie Akity to test na cierpliwość i opanowanie przewodnika. Ta rasa nie toleruje metod awersyjnych (krzyku, bicia, szarpania). Potraktowana niesprawiedliwie Akita zamknie się w sobie, stanie się uparta, a w skrajnych przypadkach odpowie agresją obronną. Nie licz na bezwzględne posłuszeństwo w stylu Owczarka Niemieckiego.
Kluczem do sukcesu jest:
- Motywacja – musisz znaleźć coś, co jest dla psa atrakcyjne (jedzenie, zabawa, eksploracja).
- Krótkie sesje – Akita szybko się nudzi powtarzalnością. Trzy powtórzenia komendy „siad” są okej, przy dziesiątym pies po prostu odejdzie.
- Szacunek i partnerstwo – musisz być przewodnikiem, a nie tyranem.
Socjalizacja u Akity to nie opcja, to obowiązek. Okno socjalizacyjne zamyka się szybko. Szczeniak musi poznawać różnorodnych ludzi, dźwięki, nawierzchnie i inne psy, aby w przyszłości jego naturalna nieufność nie przerodziła się w agresję lękową. Izolowanie młodej Akity na podwórku to prosty przepis na stworzenie psa niebezpiecznego dla otoczenia.
Zdrowie i typowe choroby Akity
Akity uchodzą za psy odporne i długowieczne (żyją ok. 10–12 lat), jednak rasa ta jest obciążona specyficznymi schorzeniami, głównie o podłożu autoimmunologicznym. Są to choroby trudne do diagnozy i leczenia, dlatego wybór hodowli jest tak ważny.
Najważniejsze problemy zdrowotne:
- Sebaceous Adenitis (SA) – zapalenie gruczołów łojowych. Prowadzi do wyłysień, łuszczenia się skóry i wtórnych infekcji. Może zniszczyć okrywę włosową psa.
- Zespół Vogt-Koyanagi-Harada (VKH) – bardzo groźna choroba autoimmunologiczna atakująca oczy (może prowadzić do ślepoty), skórę (odbarwienia nosa i warg) oraz układ nerwowy. Często kończy się eutanazją ze względu na cierpienie zwierzęcia.
- Dysplazja stawów biodrowych i łokciowych – typowa dla dużych ras.
- Choroby oczu – np. postępujący zanik siatkówki (PRA).
Pielęgnacja
Pielęgnacja Akity jest prosta, pod warunkiem, że akceptujesz wszechobecną sierść. Rasa ta nie wymaga strzyżenia ani częstych kąpieli (jej sierść ma właściwości samooczyszczające i nie wydziela typowego „psiego zapachu”).
Problemem jest jednak linienie. Dwa razy w roku (wiosną i jesienią) Akita „zrzuca futro”. Nie jest to zwykłe gubienie włosów – pies traci cały podszerstek kępami. W tym okresie (trwającym ok. 3 tygodnie) konieczne jest codzienne, intensywne wyczesywanie psa. Ilość wyczesanego podszerstka może wypełnić kilka reklamówek. Poza okresem linienia wystarczy czesanie raz w tygodniu.
Dla kogo jest Akita Inu?
Zalety:
- Wierny i oddany przyjaciel rodziny.
- Cichy w domu, nie szczeka bez powodu.
- Czysty i mało kłopotliwy w utrzymaniu (poza linieniem).
- Doskonały stróż, odstraszający samym wyglądem.
- Nie wymaga maratońskich biegów (wystarczą długie, spokojne spacery).
Wady:
- Trudny w szkoleniu, uparty i niezależny.
- Może być agresywny wobec innych psów (duży problem w mieście).
- Obfite linienie dwa razy w roku.
- Ryzyko poważnych chorób autoimmunologicznych.
- Nieufny wobec obcych (wymaga odpowiedzialnego prowadzenia, by nie ugryzł).
Ile kosztuje Akita Inu?
Ceny szczeniąt Akity Japońskiej w Polsce (zarejestrowanych w ZKwP/FCI) wahają się zazwyczaj w przedziale od 4000 zł do 6000 zł. Psy z wybitnym pochodzeniem, po importowanych rodzicach lub zwycięzcach wystaw, mogą kosztować nawet 8000 zł i więcej.
Unikaj ogłoszeń z cenami rzędu 1500–2000 zł. Są to zazwyczaj psy z pseudohodowli (stowarzyszeń nieuznawanych międzynarodowo). Kupując takiego psa, ryzykujesz nie tylko brakiem cech rasowych (wygląd), ale przede wszystkim niestabilną psychiką (agresja, lękliwość) oraz tragicznymi chorobami genetycznymi, których leczenie pochłonie wielokrotność „oszczędzonej” kwoty.