Zwrot butelek bez paragonu staje się prostszy dzięki nowemu systemowi kaucyjnemu. Wprowadzone zmiany mają ułatwić konsumentom oddawanie opakowań i zwiększyć poziom recyklingu w Polsce. System obejmuje różne rodzaje opakowań i wprowadza jednolite stawki kaucji. Dowiedz się, które opakowania podlegają zwrotowi, gdzie można je oddać oraz jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać zwrot kaucji.
Spis treści
Czy mały sklep musi przyjąć moje butelki?
Sklepy o powierzchni poniżej 200 m² nie mają obowiązku przyjmowania butelek zwrotnych. Mogą jednak dobrowolnie przystąpić do systemu kaucyjnego, jeśli wyrażą taką chęć. Jest to istotne ułatwienie dla małych placówek, które często borykają się z ograniczoną przestrzenią magazynową.
Dla większych sklepów (powyżej 200 m²) udział w systemie kaucyjnym jest obowiązkowy. Duże placówki muszą przyjmować wszystkie rodzaje opakowań objętych systemem, niezależnie od tego, czy sprzedają dany asortyment. Oznacza to, że klient może zwrócić butelki w dowolnym dużym sklepie, nawet jeśli nie kupił w nim napoju.
System kaucyjny w Polsce został zaprojektowany tak, aby był powszechnie dostępny. Od stycznia 2025 roku wszystkie duże sklepy będą musiały zapewnić możliwość zwrotu opakowań – czy to poprzez automaty (butelkomaty), czy poprzez ręczny odbiór przez personel.
Co musi być sprawne w butelce do zwrotu?
Opakowanie zwrotne musi spełniać kilka podstawowych warunków, aby zostało przyjęte w punkcie skupu:
- Butelka musi być całkowicie pusta, zawierać jedynie pozostałości po oryginalnej zawartości
- Kod kreskowy musi być czytelny i nieuszkodzony
- Etykieta musi być zachowana w stanie umożliwiającym identyfikację produktu
- Butelka nie może być zgnieciona ani uszkodzona mechanicznie
- Opakowanie musi posiadać logo systemu kaucyjnego
W przypadku butelek plastikowych nie trzeba odkręcać nakrętki – można je zwracać z nakrętką lub bez. Zaleca się jednak pozostawienie nakrętki na butelce, co pomaga zachować jej oryginalny kształt i ułatwia recykling.
Jakich opakowań nie przyjmą do zwrotu?
System kaucyjny w Polsce ma jasno określone ograniczenia dotyczące przyjmowanych opakowań.
Do zwrotu nie będą przyjmowane:
- Butelki jednorazowego użytku ze szkła
- Opakowania po napojach mlecznych
- Butelki plastikowe większe niż 3 litry
- Puszki metalowe większe niż 1 litr
- Butelki szklane większe niż 1,5 litra
- Opakowania zakupione przed wprowadzeniem systemu kaucyjnego (przed 2025 rokiem)
- Opakowania bez etykiety systemu kaucyjnego
- Opakowania zakupione za granicą
Opakowania nieobjęte systemem kaucyjnym należy wyrzucać do odpowiednich pojemników na odpady segregowane. System został zaprojektowany tak, aby skupić się na najbardziej popularnych rodzajach opakowań po napojach, które stanowią największe obciążenie dla środowiska.
Ile dostanę za każdą butelkę?
Wysokość kaucji została precyzyjnie określona w rozporządzeniu Ministerstwa Klimatu i Środowiska:
| Rodzaj opakowania | Wysokość kaucji |
|---|---|
| Butelki PET i puszki | 50 groszy |
| Butelki szklane wielokrotnego użytku | 1 złoty |
Kaucja nie będzie wliczana w cenę produktu na półce, a zostanie doliczana dopiero przy kasie. Ma to zapewnić przejrzystość cenową i zachować konkurencyjność produktów. Konsument otrzyma zwrot kaucji w momencie oddania opakowania – w formie gotówki, bonu zakupowego lub przelewu na kartę lojalnościową.
System kaucyjny ma na celu osiągnięcie konkretnych poziomów zbiórki: 77% od 2025 roku i 90% od 2029 roku. Wysokość kaucji została ustalona tak, aby zachęcać do zwrotu opakowań, jednocześnie nie stanowiąc zbyt dużego obciążenia dla konsumentów.
Jak działa system kaucji w praktyce?
System kaucyjny w Polsce funkcjonuje w oparciu o dwa główne mechanizmy zwrotu: poprzez automaty (butelkomaty) oraz ręczny odbiór przez personel sklepu. Konsument ma pełną swobodę wyboru miejsca zwrotu – nie musi posiadać paragonu ani oddawać butelek w tym samym sklepie, w którym dokonał zakupu.
Proces zwrotu kaucji przebiega następująco:
- Przy zakupie napoju konsument płaci dodatkową kaucję
- Po opróżnieniu opakowania zwraca je w dowolnym punkcie przyjęć
- Otrzymuje zwrot w formie gotówki lub bonu zakupowego
- W przypadku automatów otrzymuje voucher do wykorzystania tylko w danym sklepie
Wysokość kaucji jest ściśle określona:
- 50 groszy za butelki PET i puszki
- 1 złoty za butelki szklane wielokrotnego użytku
W przypadku zwrotu do automatu, system automatycznie weryfikuje, czy opakowanie spełnia wymagania i wydaje voucher. Przy odbiorze ręcznym pracownik sklepu sprawdza stan opakowania i wypłaca kaucję w wybranej formie.
Niewykorzystane kaucje zasilają fundusz systemu, który służy do finansowania jego działania i rozwoju. Dzięki temu rozwiązaniu system jest samowystarczalny i nie obciąża dodatkowo ani konsumentów, ani handlowców.