Praca z urządzeniami mechanicznymi to kontakt z hałasem, drganiami, odpryskami i ruchem elementów, które nie wybaczają błędów. Dobre BHP zaczyna się od oceny ryzyka, ale w praktyce sprowadza się do świadomego doboru ŚOI: ochrony słuchu, oczu, rąk i odzieży ostrzegawczej. Poniżej znajdziesz konkretne wskazówki, jak dobrać je tak, by faktycznie chroniły, nie utrudniając pracy.
Artykuł sponsorowanySpis treści
Ochrona słuchu w hałasie maszyn – jak dobrać tłumienie
Hałas jest zdradliwy, bo uszkadza słuch stopniowo. Przy poziomach ekspozycji od 80 dB(A) pracodawca musi zapewnić ochronniki słuchu, a przy wyższych – egzekwować ich stosowanie. Kluczem jest dopasowanie tłumienia: nie „im więcej, tym lepiej”, lecz tyle, by poziom dźwięku przy uchu spadł do ok. 70–80 dB. W praktyce korzystaj z parametru SNR podawanego przez producenta. Jeśli na stanowisku masz 98 dB, szukaj ochronników dających SNR ok. 18–28 dB; gdy hałas sięga 105 dB, celuj w 25–30+ dB. Nadmierne tłumienie osłabia percepcję sygnałów ostrzegawczych i zwiększa zmęczenie.
Nowoczesne nauszniki wygłuszające tłumią pasma najbardziej szkodliwe, przepuszczając mowę w stopniu umożliwiającym komunikację. Wybierając model, zwróć uwagę na normę EN 352, konstrukcję (klasyczne lub nahełmowe), regulację pałąka oraz miękkość poduszek – komfort decyduje o realnym, całodziennym noszeniu. W środowiskach zmiennego hałasu sprawdzają się wersje z regulowanym lub aktywnym tłumieniem, a przy pracy zespołowej – modele komunikacyjne z łącznością.
Oczy pod presją: okulary do cięcia, szlifowania i serwisu
Przy obróbce mechanicznej największe ryzyko to odpryski metalu, drewna czy ścierniwa. Okulary powinny spełniać EN 166 i mieć klasę wytrzymałości dopasowaną do procesu (co najmniej F; przy szlifowaniu lepiej B). Szkła z powłoką anti-scratch i anti-fog ograniczają parowanie i zarysowania, co utrzymuje dobrą widoczność. Jeżeli stanowisko generuje pył i iskrzenie, rozważ gogle o zwiększonej szczelności; przy szlifierkach stacjonarnych – przyłbicę z poliwęglanu. Zasada praktyczna: okulary nie mogą dotykać rzęs, ale też nie powinny odstawać na tyle, by wpadały pod nie drobiny.
Rękawice a bezpieczeństwo przy ruchomych częściach
Dobór rękawic bywa intuicyjny, a to błąd. Do cięcia i ostrych krawędzi wybieraj modele o podwyższonej odporności na przecięcie (wg EN 388, poziomy A–F), do montażu – chwytne, cienkie powłoki (np. nitryl/mikropianka), do chemii – rękawice zgodne z EN ISO 374. Ważne: przy pracy w pobliżu obracających się elementów (wały, wiertarki kolumnowe) unikaj rękawic, które mogą zostać wciągnięte. Lepsza jest kontrola materiału i odsłonięta dłoń niż ryzyko pochwycenia przez napęd. Zawsze sprawdzaj dopasowanie mankietu – zbyt luźny sprzyja zaczepieniu, zbyt ciasny ogranicza czucie.
Odzież ostrzegawcza i dopasowanie ubioru do stanowiska
W strefach ruchu wózków, suwnic i pojazdów obowiązuje odzież o wysokiej widzialności zgodna z EN ISO 20471 (klasa 2–3). W warsztatach i przy obrabiarkach króluje odzież przylegająca do ciała, bez frędzli, luźnych troków czy otwartych kieszeni. Bluza z krótkim ściągaczem, spodnie bez zwisających akcesoriów i kask z zapiętym paskiem podbródkowym ograniczają ryzyko pochwycenia przez mechanizm. Jeśli pracujesz na zewnątrz, wybieraj tkaniny trudnopalne lub antystatyczne zgodnie z zagrożeniem (np. iskry od szlifierek, ładunki w strefach ATEX).
Komfort to też bezpieczeństwo: dopasowanie, konserwacja i szkolenie
Nawet najlepszy sprzęt zawodzi, gdy jest źle dobrany. Przymierz nauszniki i okulary w realnym kasku, w jakim pracujesz; sprawdź, czy uszczelniają się na okularach korekcyjnych. Poduszki nauszników wymieniaj zgodnie z zaleceniami producenta – spłaszczona pianka traci tłumienie. Rękawice zmieniaj, gdy tylko widać zużycie powłoki; okulary myj w dedykowanych płynach, unikając rozpuszczalników. Kluczowa jest też organizacja: oznaczone stacje z ŚOI, szybki dostęp do zapasów i krótkie, cykliczne szkolenia z prawidłowego zakładania i zdejmowania wyposażenia.