Chow chow to absolutny ewenement, który łączy w sobie wygląd groźnego lwa, dostojeństwo niedźwiedzia i charakter niezależnego kota. Ten azjatycki arystokrata o słynnym fioletowym języku nie jest typem psa, który za wszelką cenę chce przypodobać się właścicielowi. To wierny, ale dumny towarzysz, który kocha ciszę, rzadko szczeka i niezwykle dba o czystość. Choć jego gęsta grzywa zachwyca, wymaga ona od opiekuna systematycznej pracy i cierpliwości. Jeśli szukasz lojalnego przyjaciela, który szanuje Twoją przestrzeń i nie potrzebuje maratonów, ta rasa może być strzałem w dziesiątkę.
Spis treści
Historia i pochodzenie rasy
Chow chow to jedna z najstarszych ras psów na świecie, należąca do grupy szpiców azjatyckich. Jest to rasa pierwotna, której korzenie sięgają ponad 2000 lat wstecz, a jej przodkowie wywodzą się z zimnych stepów Mongolii i północnych Chin. W starożytności psy te pełniły różnorodne funkcje użytkowe – strzegły świątyń przed złymi duchami (ich groźny wygląd i szczekanie miały odstraszać demony), pomagały pasterzom w ochronie stad, a także towarzyszyły myśliwym w polowaniach na grubą zwierzynę, w tym wilki i lamparty.
Niestety, historia rasy ma również ciemniejsze karty. W niektórych regionach Chin psy te hodowano dla futra oraz mięsa – sama nazwa „chow chow” oznaczała po prostu różności lub towar, choć inna teoria wiąże ją z kantońskim określeniem pożywienia. Do Europy pierwsze egzemplarze dotarły pod koniec XVIII wieku na statkach brytyjskich marynarzy, wzbudzając sensację jako dzikie psy z Chin. Prawdziwą popularność zyskały jednak dopiero w XIX wieku, gdy królowa Wiktoria, miłośniczka psów, włączyła chow chowa do swojej królewskiej psiarni, co otworzyło im drogę na europejskie salony.
Wygląd i wzorzec rasy Chow Chow
Chow chow to pies o zwartej, masywnej budowie i dumnym, wręcz arystokratycznym wyglądzie. Jego sylwetka wpisuje się w kwadrat, co oznacza, że wysokość w kłębie jest zbliżona do długości tułowia. Charakterystyczną cechą motoryczną tej rasy jest specyficzny, szczudłowaty chód tylnych łap. Wynika on z faktu, że stawy skokowe są niemal proste, co sprawia, że pies porusza się krótko i sztywno, ale z dużą godnością. Głowa jest duża i płaska, z małymi, grubymi uszami, które są lekko zaokrąglone na końcach i szeroko rozstawione, co dodatkowo potęguje wrażenie lciej aparycji.
- Wysokość w kłębie: Psy 48–56 cm, Suki 46–51 cm.
- Waga: Psy 25–32 kg, Suki 20–27 kg (waga powinna być proporcjonalna do wzrostu).
- Długość życia: Średnio 9–15 lat.
- Umaszczenie: Jednolite – czarne, rude, niebieskie, cynamonowe (płowe), kremowe lub białe. Łaty są niedopuszczalne, ale odcień może być jaśniejszy na spodzie ogona czy udach.
Tajemnica fioletowego języka i lwiej grzywy
Najbardziej intrygującą cechą fizyczną chow chowa jest jego niebiesko-czarny język, podniebienie oraz dziąsła. Szczenięta rodzą się z różowymi językami, które zaczynają ciemnieć dopiero po kilku tygodniach życia. Ta unikalna pigmentacja jest wynikiem nagromadzenia melaniny i cechą genetyczną, którą chow chow dzieli jedynie z rasą Shar Pei oraz… niedźwiedziami polarnymi i żyrafami. Chińska legenda głosi, że gdy bogowie tworzyli świat i malowali niebo na niebiesko, kilka kropel farby spadło na ziemię, a chow chow je zlizywał, co na zawsze zabarwiło jego język.
Drugim znakiem rozpoznawczym jest imponująca kryza wokół szyi, przypominająca lwią grzywę. Jest ona szczególnie obfita u samców odmiany długowłosej. Gęste futro na karku sprawia, że głowa wydaje się jeszcze potężniejsza, a pies zyskuje wyraz dostojeństwa i powagi. W połączeniu z zachmurzonym wyrazem pyska (spowodowanym fałdami skóry i budową brwi), chow chow sprawia wrażenie wiecznie zamyślonego lub wręcz nadąsanego.
Odmiana długowłosa i krótkowłosa
Choć większość osób kojarzy chow chowa jako puszystą kulę futra, wzorzec rasy wyróżnia dwie odmiany szaty. Odmiana długowłosa (najpopularniejsza) charakteryzuje się bardzo gęstym, prostym i odstającym włosem okrywowym oraz miękkim podszerstkiem. Wymaga ona intensywnej pielęgnacji, by nie dopuścić do filcowania.
Mniej znana, lecz równie uznana przez związki kynologiczne, jest odmiana krótkowłosa. Psy te posiadają sierść o strukturze gęstego pluszu, która jest krótka, prosta i odstająca od ciała, ale pozbawiona długich piór na łapach i obfitej grzywy. Choć wyglądają nieco mniej spektakularnie, są znacznie łatwiejsze w pielęgnacji, zachowując przy tym ten sam specyficzny charakter i budowę co ich długowłosi kuzyni.
Charakter Chow Chow
Chow chow to ewenement w psim świecie – jego psychika często porównywana jest do kociej. Jest to zwierzę niezwykle niezależne, dumne i ceniące własną przestrzeń. W przeciwieństwie do owczarków czy retrieverów, chow chow nie żyje po to, by zadowolić człowieka. Nie będzie zabiegał o Twoją uwagę, skakał z radości na widok smyczy czy wykonywał sztuczek za każdy smakołyk. Jego miłość jest dyskretna i cicha – pies ten okazuje uczucia na własnych zasadach, często po prostu przebywając w tym samym pokoju co właściciel, bez narzucania się.
Ta kocia natura objawia się również w dużej potrzebie czystości (szczenięta bardzo szybko uczą się załatwiania potrzeb na zewnątrz) oraz niechęci do brudzenia się w błocie. Chow chow to myśliciel i obserwator; zanim wykona polecenie, często zastanawia się nad jego sensem. Jeśli szukasz psa, który będzie wpatrzony w Ciebie jak w obrazek, ta rasa może Cię rozczarować. Jeśli jednak cenisz partnerstwo i szanujesz indywidualizm, chow chow może stać się Twoim najwierniejszym towarzyszem.
Chow chow to typowy pies jednego pana. Zazwyczaj wybiera sobie w rodzinie jedną osobę, którą darzy bezgranicznym zaufaniem i lojalnością, a resztę domowników traktuje z życzliwą tolerancją. Nie jest to pies wylewny – rzadko szczeka i nie okazuje emocji w sposób ekspresyjny. W domu jest spokojny, wręcz flegmatyczny, i nie domaga się ciągłych pieszczot.
Wobec obcych chow chow zachowuje duży dystans i nieufność. Jest doskonałym stróżem, który nie wpuści intruza na swój teren, ale (jeśli jest dobrze zsocjalizowany) nie powinien wykazywać agresji bez wyraźnego powodu. W relacjach z dziećmi bywa cierpliwy, ale nie jest typem maskotki do przytulania. Nie lubi bycia tarmoszonym, ciągniętym za uszy czy nagabywanym do zabawy, gdy odpoczywa. Dlatego najlepiej sprawdza się w domach ze starszymi dziećmi, które rozumieją mowę ciała psa i szanują jego granice.
Wychowanie i szkolenie
Szkolenie chow chowa to jedno z największych wyzwań kynologicznych. Rasa ta słynie z uporu i braku chęci do ślepego posłuszeństwa. Metody oparte na przymusie, krzyku (awersyjne) są z góry skazane na porażkę – chow chow zamknie się w sobie i całkowicie odmówi współpracy, a w skrajnych przypadkach może zareagować agresją obronną. Kluczem do sukcesu jest budowanie relacji opartej na szacunku, żelazna konsekwencja oraz wczesna socjalizacja.
Szczenięta od pierwszych dni w nowym domu muszą poznawać różne bodźce, ludzi i inne psy, aby ich naturalna nieufność nie przekształciła się w lękliwość lub agresję. W nauce komend najlepiej sprawdzają się krótkie sesje i metody pozytywne (nagradzanie), choć nawet wtedy nie należy oczekiwać tempa pracy owczarka. Chow chow wykona polecenie, jeśli uzna, że ma to sens – dlatego przywołanie (komenda „do mnie”) bywa trudne do wyegzekwowania w 100%, zwłaszcza gdy pies poczuje instynkt łowiecki.
Zdrowie i najczęstsze choroby
Mimo że chow chowy wyglądają na potężne i odporne psy, rasa ta jest obciążona pewnymi problemami zdrowotnymi, często wynikającymi z jej specyficznej budowy. Przyszły właściciel musi być świadomy kosztów profilaktyki i ewentualnego leczenia.
Typowe schorzenia rasy:
- Entropium: Bardzo częsta wada powiek, polegająca na ich podwijaniu się do wewnątrz. Rzęsy drażnią rogówkę, co prowadzi do bólu, łzawienia, a nawet utraty wzroku. Często wymaga korekty chirurgicznej.
- Dysplazja stawów: Zarówno biodrowych, jak i łokciowych. Ze względu na stromą budowę tylnych kończyn i szybki wzrost szczeniąt, stawy są narażone na zwyrodnienia.
- Problemy skórne: Gęste futro sprzyja powstawaniu ostrego sączącego zapalenia skóry, egzem oraz alergii. Rasa ma tendencje do chorób autoimmunologicznych skóry, np. pęcherzycy.
- Nietolerancja upałów: Budowa kufy (u niektórych typów skrócona) oraz grube futro sprawiają, że chow chowy bardzo źle znoszą wysokie temperatury i są podatne na udar cieplny. Latem spacery powinny odbywać się wczesnym rankiem i późnym wieczorem.
- Problemy z tarczycą: Niedoczynność tarczycy zdarza się w rasie stosunkowo często i wpływa na stan sierści oraz wagę psa.
Pielęgnacja Chow Chow, czyli jak dbać o gęste futro?
Utrzymanie szaty chow chowa w dobrej kondycji wymaga systematyczności. Zaniedbanie czesania szybko prowadzi do powstania filcu, który odparza skórę i jest bolesny dla psa. Pielęgnacja nie ogranicza się jednak tylko do futra.
Kluczowe zabiegi pielęgnacyjne:
- Szczotkowanie: Minimum 2–3 razy w tygodniu przy użyciu szczotki pudlówki (do rozczesywania) i metalowego grzebienia (do docierania do skóry). W okresie linienia (wiosna/jesień), gdy pies zrzuca ogromne ilości podszerstka, czesanie jest konieczne codziennie.
- Pielęgnacja oczu: Ze względu na budowę czaszki i powiek, oczy chow chowa często łzawią. Należy je codziennie przemywać solą fizjologiczną lub specjalnym płynem, aby zapobiec infekcjom i odbarwieniom sierści pod oczami.
- Higiena fałdów: Jeśli pies ma wyraźne fałdy skórne na pysku, trzeba regularnie sprawdzać, czy nie gromadzi się w nich wilgoć i brud, co jest prostą drogą do stanów zapalnych.
- Suszenie po kąpieli: Futro chow chowa jest tak gęste, że samoistnie schnie bardzo długo, co sprzyja odparzeniom. Po kąpieli konieczne jest dokładne wysuszenie psa suszarką (najlepiej z chłodnym nawiewem), rozczesując sierść warstwa po warstwie.
Żywienie czworonoga
Chow chow to rasa z tendencją do tycia oraz alergii pokarmowych, dlatego dieta musi być starannie dobrana. Psy te mają wrażliwy układ pokarmowy i często źle reagują na zboża (zwłaszcza pszenicę) oraz kurczaka, który jest częstym alergenem.
Zaleca się stosowanie karm wysokiej jakości (bezzbożowych) lub diety BARF/domowej, opartej na jednym źródle białka zwierzęcego (np. jagnięcina, ryby, kaczka), co ułatwia wykluczenie alergenów. Ze względu na obciążenie stawów, w diecie nie powinno zabraknąć kwasów Omega-3 i Omega-6 (np. z oleju z łososia), które dodatkowo poprawiają stan skóry i sierści. Ważne jest ścisłe pilnowanie dawek pokarmowych – otyłość u chow chowa drastycznie pogarsza stan stawów i wydolność krążeniowo-oddechową.
Dla kogo ta rasa będzie idealna?
Chow chow nie jest psem dla każdego. Zdecydowanie odradza się go osobom, które szukają psa do sportów kynologicznych (agility, frisbee), maratończykom szukającym kompana do biegania czy rodzinom oczekującym psa-zabawki dla małych dzieci.
Idealny właściciel Chow Chowa to osoba:
- Spokojna, zrównoważona i konsekwentna, która nie będzie próbowała łamać charakteru psa siłą.
- Ceniąca ciszę i spokój w domu (chow chow mało szczeka i nie jest nadpobudliwy).
- Gotowa poświęcić czas na pracochłonną pielęgnację sierści.
- Akceptująca fakt, że pies ma własne zdanie i nie zawsze przybiegnie na zawołanie.
- Mieszkająca w bloku (pod warunkiem spacerów) lub w domu z ogrodem, ale nie traktująca psa jako stróża kojcowego – chow chow potrzebuje kontaktu ze stadem.
Cena szczeniaka i wybór hodowli
Decydując się na chow chowa, należy przygotować się na spory wydatek. Cena szczeniaka z rodowodem ZKwP (FCI) waha się zazwyczaj w granicach 4000 – 8000 zł (dane na rok 2025/2026). Kwota ta zależy od renomy hodowli, osiągnięć rodziców oraz umaszczenia (np. rzadsze kolory jak niebieski czy kremowy mogą być droższe).
Bezwzględnie należy unikać pseudohodowli oferujących szczenięta za 1000–2000 zł. Taka oszczędność jest pozorna – psy z nielegalnych źródeł często są obciążone poważnymi wadami genetycznymi (ciężka dysplazja, zaawansowane entropium wymagające operacji już u szczeniaka) oraz problemami behawioralnymi (lękliwość, agresja). Dobry hodowca wykonuje rodzicom badania na dysplazję i choroby oczu, co minimalizuje ryzyko wystąpienia tych schorzeń u potomstwa.
Zalety i wady Chow Chow
Zalety:
- Cichy i spokojny: W domu jest niemal niezauważalny, rzadko szczeka bez powodu.
- Czysty: Ma niemal kocią dbałość o higienę, szybko uczy się czystości, omija kałuże.
- Dobry stróż: Nieufny wobec obcych, skutecznie alarmuje o intruzach, ale nie jest agresorem.
- Niewymagający sportowiec: Nie potrzebuje wielogodzinnych biegów, wystarczą mu spokojne spacery.
- Lojalny: Tworzy bardzo silną, choć dyskretną więź z opiekunem.
Wady:
- Uparty i niezależny: Trudny w szkoleniu, wymaga dużej cierpliwości i specyficznego podejścia.
- Wymagająca pielęgnacja: Gęste futro wymaga regularnego czesania, a zaniedbane generuje problemy skórne.
- Zdrowie: Rasa podatna na kosztowne w leczeniu choroby (oczy, stawy, alergie).
- Silny instynkt łowiecki: Może gonić koty (spoza domu) lub zwierzynę, głuchnąc na nawoływania.
- Obfite linienie: Dwa razy w roku pies zrzuca ogromne ilości podszerstka.