Argentynozaur uznawany to rekordzista wśród dinozaurów i wszystkich znanych zwierząt lądowych. Żył około 90–97 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Argentyny, w bogatych w roślinność lasach kredowej Patagonii. Dorastał do ponad 30 metrów długości i ważył od 60 do nawet 90 ton. Jego szkielet, mimo rozmiaru, był sprytnie odciążony przez pneumatyczne kości. Poznaj jego anatomię, środowisko życia oraz potencjalnych wrogów, takich jak Mapuzaur.
Spis treści
Największy dinozaur – Argentynozaur i jego charakterystyka
Argentynozaur to gigantyczny dinozaur z grupy zauropodów, a dokładniej tytanozaurów, który żył w okresie późnej kredy (ok. 90–97 milionów lat temu). Jego nazwa, oznaczająca „jaszczura z Argentyny”, bezpośrednio wskazuje na miejsce, gdzie ten gigant dominował w krajobrazie.
Historia jego odkrycia jest niezwykła i zaczyna się od pomyłki. W 1987 roku rolnik Guillermo Heredia natknął się na ogromną skamieniałość na swojej farmie w prowincji Neuquén w Patagonii. Początkowo był przekonany, że znalazł wielki kawałek skamieniałego drewna. Dopiero później okazało się, że to kość piszczelowa nieznanego dotąd nauce gatunku.
Wymiary giganta, czyli ile naprawdę ważył i mierzył?
Argentynozaur był absolutnym rekordzistą. Dorosły osobnik mógł osiągać długość od 30 do 35 metrów, choć niektóre starsze szacunki mówiły nawet o 40 metrach. Jeszcze bardziej imponująca jest jego waga. Ważył on od 60 do 90 ton.
- Waga: Odpowiednik stada złożonego z 10–15 dorosłych słoni afrykańskich.
- Długość: Zwierzę było dłuższe niż płetwal błękitny i porównywalne z samolotem pasażerskim Boeing 737.
- Wysokość: Gdyby Argentynozaur wyciągnął szyję w górę, mógłby zaglądać w okna na 5. lub 6. piętrze bloku.
- Kręgi: Pojedynczy kręg tego dinozaura miał ponad 1,5 metra wysokości – to tyle, ile mierzy dorosły człowiek.
Budowa i anatomia
Jak to możliwe, że zwierzę ważące tyle co kilkanaście słoni mogło w ogóle chodzić po lądzie i nie załamać się pod własnym ciężarem? Ewolucja wyposażyła Argentynozaura w szereg genialnych rozwiązań inżynieryjnych. Jego nogi przypominały masywne, betonowe filary, ustawione pionowo pod tułowiem, co pozwalało na efektywne przenoszenie gigantycznych obciążeń.
Kluczowym elementem jego anatomii była długa szyja, która działała jak wysięgnik dźwigu, pozwalając mu żerować na dużej powierzchni bez konieczności przemieszczania całego ciała. Równowagę dla szyi stanowił potężny ogon. Głowa, choć nie zachowała się w materiale kopalnym, była prawdopodobnie stosunkowo mała w porównaniu do reszty ciała, co jest typowe dla tytanozaurów.
Jednym z najciekawszych odkryć dotyczących anatomii zauropodów jest pneumatyzacja kości. Kręgi Argentynozaura nie były litą kością – w środku były puste lub wypełnione workami powietrznymi, podobnie jak u dzisiejszych ptaków. To drastycznie zmniejszało wagę szkieletu, zachowując jednocześnie jego wytrzymałość. Bez tego rozwiązania tak gigantyczne zwierzę prawdopodobnie nie mogłoby się poruszać.
Środowisko naturalne i dieta
Argentynozaur żył w świecie zupełnie innym niż ten, który znamy dzisiaj. Kreda w Patagonii była okresem ciepłym, z wyraźnymi porami roku, ale bez mroźnych zim. Krajobraz dominowały rozległe lasy iglaste, pełne araukarii, oraz paprocie i sagowce. To właśnie ta bujna roślinność umożliwiała przetrwanie tak wielkim roślinożercom.
Jako roślinożerca, Argentynozaur musiał być prawdziwą „maszyną do jedzenia”. Szacuje się, że dorosły osobnik musiał pochłaniać setki kilogramów roślinności dziennie. Prawdopodobnie nie żuł pokarmu – jego zęby służyły jedynie do zrywania liści i gałęzi (tzw. „grabienie”), które następnie trafiały do ogromnego żołądka, gdzie były trawione przy pomocy bakterii i być może kamieni żołądkowych (gastrolitów).
Argentynozaur a Patagotytan – spór o tytuł największego
W świecie paleontologii trwa zacięta debata o to, który dinozaur faktycznie zasługuje na miano „największego”. Głównym rywalem Argentynozaura jest Patagotytan. Patagotytan ma nad swoim konkurentem jedną przewagę: jego szkielet jest znacznie bardziej kompletny, co pozwala na precyzyjniejsze pomiary.
Choć Patagotytan mógł być nieco dłuższy (szacunki mówią o ok. 37 metrach), analizy grubości kości wskazują, że to Argentynozaur był zwierzęciem masywniejszym i cięższym. Jego kręgi są szersze i potężniejsze, w kategorii „wagi ciężkiej” to właśnie on wciąż dzierży palmę pierwszeństwa.
Czy Argentynozaur miał naturalnych wrogów?
Wydawać by się mogło, że przy takich rozmiarach Argentynozaur był całkowicie bezpieczny. Jednak w tym samym ekosystemie żył jeden z największych drapieżników w historii – Mapuzaur. Był to teropod z rodziny karcharodontozaurów, osiągający ponad 12 metrów długości.
Pojedynczy Mapuzaur nie miałby szans w starciu ze zdrowym, dorosłym Argentynozaurem – różnica masy była zbyt duża. Mapuzaury mogły polować w grupach lub zorganizowanych stadach. Taka strategia pozwalała im na atakowanie młodych, chorych lub starych osobników, a w skrajnych przypadkach – na odgryzanie kawałków ciała żyjącym gigantom, choć dorosły, w pełni sił Argentynozaur był dla nich niemal nietykalną fortecą.