Czasem życie stawia nas w sytuacjach, kiedy dalsza opieka nad psem staje się niemożliwa. Zanim jednak pomyślisz o schronisku, warto sprawdzić, czy są inne wyjścia — wsparcie rodziny, pomoc organizacji, dom tymczasowy lub konsultacja ze specjalistą. Jeśli decyzja naprawdę jest ostateczna, oddanie psa powinno odbyć się legalnie, z pełnym przekazaniem odpowiedzialności i dokumentów. Dobrze przygotowany opiekun może sprawić, że proces przebiegnie spokojnie i bezpiecznie także dla zwierzęcia.
Spis treści
Kiedy oddanie psa do schroniska jest ostatecznością?
Oddanie psa do schroniska powinno być rozważane dopiero wtedy, gdy opiekun realnie nie jest w stanie zapewnić zwierzęciu opieki mimo wykorzystania pomocy bliskich, organizacji czy specjalistów. Chodzi o sytuacje wyjątkowe, takie jak ciężka choroba, nagła i trwała utrata możliwości opieki czy realne zagrożenie bezpieczeństwa domowników.
Schroniska mają ograniczone zasoby i nie każde przyjmie psa właścicielskiego, dlatego decyzja ta wymaga przygotowania i wcześniejszego kontaktu z placówką.
Okoliczności, w których to rozwiązanie bywa uzasadnione:
- Trwała niezdolność do opieki po hospitalizacji lub przy postępującej chorobie.
- Nagłe, niezawinione zmiany życiowe, które uniemożliwiają utrzymanie psa, mimo prób zapewnienia mu miejsca u rodziny lub znajomych.
- Powtarzające się, poważne incydenty bezpieczeństwa mimo pracy z trenerem i konsultacji ze specjalistami.
- Brak możliwości prawnego przekazania opieki innym osobom lub organizacji, mimo rzetelnych poszukiwań.
Czym różni się oddanie od porzucenia?
Oddanie psa do schroniska to przekazanie opieki zgodnie z procedurą placówki i lokalnymi regulacjami, zwykle z podpisaniem zrzeczenia własności oraz przekazaniem dokumentacji. Porzucenie to pozostawienie zwierzęcia bez opieki, co jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności. Różnica nie sprowadza się do miejsca pozostawienia psa, lecz do legalnego przekazania odpowiedzialności w sposób udokumentowany i uzgodniony.
Podstawy prawne i konsekwencje:
- Zakaz znęcania się i porzucania zwierząt wynika z art. 6 ustawy o ochronie zwierząt.
- Sankcje karne określa art. 35 tej ustawy, przewidując odpowiedzialność za porzucenie, w tym surowsze kary w razie szczególnego okrucieństwa.
- Oddanie zgodne z procedurą wymaga wyraźnego zrzeczenia się praw i współdziałania z podmiotem, który przejmuje opiekę.
Nie wolno zostawiać psa „pod bramą” schroniska ani w lesie, nawet jeśli intencją jest znalezienie mu miejsca. Legalne postępowanie wymaga wcześniejszego kontaktu z placówką i dopełnienia formalności.
Zanim zadzwonisz do schroniska
Zanim zapadnie decyzja o oddaniu, dobrze sprawdzić rozwiązania, które często pozwalają psu pozostać w środowisku domowym lub szybko znaleźć mu nowe, odpowiedzialne miejsce.
Opcje, które można wdrożyć natychmiast:
- Wsparcie rodziny i znajomych w formie czasowej opieki lub współopieki, z jasnym podziałem obowiązków.
- Odpowiedzialne poszukiwanie nowego domu przez sieć kontaktów, połączone z rozmowami i umową przekazania opieki.
- Kontakt z organizacjami prozwierzęcymi i wolontariatem w okolicy, które wspierają ogłoszenia i weryfikację domów.
- Dom tymczasowy jako rozwiązanie przejściowe, gdy opiekun potrzebuje czasu na ułożenie spraw życiowych.
- Konsultacja behawiorysty w razie problemów z zachowaniem, aby poprawić komfort życia psa i ludzi.
- Wizyta u lekarza weterynarii przy dolegliwościach zdrowotnych wpływających na zachowanie lub pielęgnację.
Jeśli trudność dotyczy głównie zachowania, profesjonalna konsultacja często zmienia sytuację już po wprowadzeniu kilku prostych zasad i treningu. W przypadkach lęków, agresji czy zachowań destrukcyjnych praca z behawiorystą pomaga zidentyfikować przyczyny i wdrożyć plan, który realnie zmniejsza ryzyko rezygnacji z opieki. Gdy problem ma podłoże zdrowotne, leczenie lub modyfikacja środowiska staje się pierwszym krokiem.
Jak sprawdzić, które schronisko może przyjąć psa?
Schroniska działają przede wszystkim na rzecz zwierząt bezdomnych z terenu danej gminy, dlatego nie każda placówka przyjmuje psy oddawane przez właścicieli. Część schronisk wprost wskazuje, że nie przyjmuje zwierząt od opiekunów, a ewentualne odstępstwa wymagają osobnej decyzji prowadzącego lub gminy.
Warto podczas rozmowy telefonicznej zadać konkretne pytania:
- Czy placówka przyjmuje psy oddawane przez właścicieli, czy wyłącznie zwierzęta bezdomne z interwencji lub z terenu gminy.
- Jak wygląda tryb przyjęcia: konieczność umówienia terminu, godziny przyjęć, możliwe ograniczenia pojemności.
- Jakie dokumenty są wymagane i czy trzeba wcześniej pobrać wzór oświadczenia o zrzeczeniu.
- Czy obowiązują dodatkowe warunki dotyczące stanu zdrowia, szczepień, oznakowania mikrochipem.
- Czy przewidziano sytuacje wyjątkowe, w których dyrektor lub gmina może zezwolić na przyjęcie psa właścicielskiego.
Dokumenty i informacje do przygotowania
Przy przekazaniu psa potrzebne jest udokumentowane przeniesienie odpowiedzialności. Standardem jest pisemne zrzeczenie się praw do zwierzęcia oraz komplet podstawowych danych o psie. Warto przygotować materiały wcześniej, by przyjęcie przebiegło sprawniej.
Najczęściej wymagane dokumenty i informacje:
- Oświadczenie o zrzeczeniu praw własności na rzecz schroniska lub gminy, według wzoru placówki.
- Dokument tożsamości osoby zrzekającej się opieki.
- Książeczka zdrowia z wpisami szczepień, odrobaczeń, zabiegów oraz informacją o ewentualnych chorobach przewlekłych.
- Numer mikrochipu oraz dane rejestracyjne, jeśli pies jest oznakowany.
- Informacje o dotychczasowym leczeniu i zachowaniu: przyjmowane leki, uczulenia, relacja z dziećmi i innymi zwierzętami, reakcje na bodźce.
- Akcesoria psa: obroża, szelki, smycz, legowisko, ulubione jedzenie na pierwsze dni, co łagodzi stres po przekazaniu.
Część schronisk w swoich regulaminach podkreśla, że przyjęcie psa od właściciela następuje po złożeniu pisemnego oświadczenia w wyznaczonych godzinach. To dobry moment, by potwierdzić, czy trzeba dodatkowo okazać dowody aktualnych szczepień i czy placówka wymaga własnego formularza.
Procedura oddania w schronisku – krok po kroku
Po zebraniu dokumentów warto ustalić termin przyjęcia. W wielu miejscach wcześniejsza rozmowa i rezerwacja wizyty przyspiesza formalności, a personel może z góry wskazać, jak przygotować psa do bezpiecznego przekazania. Zdarza się, że przy przepełnieniu schronisko proponuje inny termin lub kieruje do jednostki współpracującej.
Przebieg wizyty wygląda następująco:
- Zgłoszenie i potwierdzenie terminu przyjęcia oraz omówienie wstępnych warunków.
- Rozmowa z pracownikiem o powodach oddania, stanie zdrowia i zachowaniu psa, wraz z przekazaniem historii leczenia.
- Wypełnienie i podpisanie oświadczeń o zrzeczeniu praw oraz zgód na przetwarzanie danych, okazanie dokumentu tożsamości.
- Przekazanie psa i akcesoriów, sprawdzenie oznakowania mikrochipem, uzupełnienie informacji w kartotece.
- Ustalenie dalszego kontaktu w sprawach organizacyjnych, jeśli placówka go przewiduje.
W niektórych placówkach przebieg może zawierać dodatkowe elementy, jak krótka ocena behawioralna w dniu przyjęcia albo wskazanie, jakie informacje o psie pomogą w szybkim znalezieniu mu nowego domu. Zawsze warto dopytać na etapie umawiania wizyty, czy przewidziano własny wzór zrzeczenia i jakie dane należy w nim uzupełnić, aby uniknąć ponownych wizyt.